W styczniu 1945 roku Armia Czerwona, wspólnie z oddziałami 1. Armii Wojska Polskiego, rozpoczęła operację wiślańsko-odrzańską. Jej celem było wyparcie Niemców z zachodniej Polski oraz przygotowanie uderzenia na Berlin.
Niemcy oparli swoją obronę na szeregu umocnionych linii, w których kluczową rolę odgrywały miasta-twierdze. Jedną z najważniejszych pozycji obronnych był Wał Pomorski. 2 lutego 1945 roku żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego, działający w ramach radzieckiego 1. Frontu Białoruskiego, rozpoczęli szturm głównej linii umocnień. Kluczowe pozycje w rejonie Wałcza zostały przełamane 6 lutego, jednak walki trwały do 10 lutego. Bitwa o Wał Pomorski była największym starciem polskich żołnierzy od czasu kampanii wrześniowej w 1939 roku. Jego zdobycie umożliwiło dalszą ofensywę na północ, zajęcie Kołobrzegu, a następnie opanowanie całego Pomorza Zachodniego.
Na Cmentarzu Wojennym „Bukowina” w Wałczu, gdzie spoczywa 4390 polskich żołnierzy, odbyła się uroczystość z okazji 81. rocznicy przełamania Wału Pomorskiego. W wydarzeniu uczestniczył Zastępca Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, minister Michał Syska.
W trakcie uroczystości minister podkreślił znaczenie walk, które toczyły się 81 lat temu na Wale Pomorskim.
– Oddajemy dziś hołd zdobywcom Wału Pomorskiego, oddajemy dziś hołd bohaterskim żołnierzom 1. Armii Wojska Polskiego, którzy za wolną Polskę złożyli największą daninę - daninę własnej krwi. To dzięki tym żołnierzom zawdzięczamy wolną i niepodległą Polskę.
– Życiorysy żołnierzy, którzy walczyli tutaj na Wale Pomorskim, doskonale odzwierciedlają skomplikowaną i dramatyczną historię naszego kraju. W szeregach 1. Armii Wojska Polskiego walczyli ci, którzy doświadczyli zesłania w głąb Związku Radzieckiego. Byli wśród nich sybiracy, dla których mundur 1. Armii Wojska Polskiego był przepustką z tej „nieludzkiej ziemi” i najkrótszą drogą powrotu do kraju – powiedział Zastępca Szefa.
Michał Syska zaznaczył, jak ważne jest zachowanie pamięci o żołnierzach 1. Armii Wojska Polskiego.
– Pamięć o żołnierzach 1. Armii Wojska Polskiego, pamięć o ich czynie zbrojnym na Wale Pomorskim to nie tylko kwestia patriotyzmu, lecz także racji stanu i podkreślenia, że czyn zbrojny tych żołnierzy, którzy polegli na Wale Pomorskim, stanowi część fundamentu trwałości naszej zachodniej granicy. Wieczna pamięć ofiarom! Cześć i chwała bohaterom! – zakończył.
Podczas wydarzenia odbyła się ceremonia wręczenia Medalu „Pro Patria’’ w uznaniu za zasługi w kultywowaniu pamięci w walce o niepodległość Ojczyzny odznaczenie otrzymał Pan Maciej Żebrowski, burmistrz Wałcza.
Uroczystości zakończył Apel Pamięci, modlitwa ekumeniczna oraz złożenie kwiatów pod obeliskiem.
