Obchody wyzwolenia belgijskiego Roeselare przez żołnierzy Generała Maczka

Belgijskie Roeselare uczciło 82. rocznicę wyzwolenia przez żołnierzy gen. Maczka

82 lata temu polscy żołnierze wyzwolili belgijskie Roeselare. Dziś z tej okazji odbyły się uroczystości upamiętniające żołnierzy 1. Polskiej Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. W obchodach uczestniczył m.in. Michał Syska, Zastępca Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Chargé d'affaires RP w Królewstwie Belgii Barbara Nieciak, płk Janusz Sroka - Attaché Obrony, gen. dyw. Cezary Wiśniewski, Przedstawiciel przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił w Europie, Zastępca Dowódcy 17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej płk Kamil Hohm.

Roeselare jest miejscem szczególnym dla pamięci o polskich żołnierzach. 7 i 8 września 1944 roku oddziały 1. Polskiej Dywizji Pancernej, po ciężkich walkach w Normandii i zamknięciu kotła pod Falaise, wkroczyły do miasta. Był to kolejny etap zwycięskiego szlaku bojowego żołnierzy gen. Stanisława Maczka, którzy wyzwalali kolejne miasta Francji, Belgii i Holandii.

Uroczystości rozpoczęły się przy pomniku poświęconym 1. Polskiej Dywizji Pancernej oraz ośmiu polskim żołnierzom poległym podczas wyzwalania Roeselare. Po złożeniu wieńców i odegraniu „Last Post” dzieci z miasta umieściły przy pomniku fotografie poległych Polaków. Symboliczny gest pokazujący, że pamięć o żołnierzach, którzy oddali życie za wolność Belgii, jest przekazywana kolejnemu pokoleniu, poprzedził minutę ciszy i odegranie hymnów Polski, Belgii oraz Europy.

Następnie na Grote Markt, głównym miejskim rynku, odbyła się uroczystość z udziałem burmistrza, radnych, polskich i belgijskich żołnierzy, mieszkańców miasta oraz lokalnej Polonii. Flagi obu państw podnieśli skauci z Roeselare, a uczestnicy przeszli w uroczystym pochodzie na miejscowy cmentarz, na którym spoczywają żołnierze armii alianckich.

Tam oddano hołd poległym żołnierzom 1. Polskiej Dywizji Pancernej. Szczególnym momentem było wypuszczenie ośmiu gołębi pokoju – symbolizujących ośmiu polskich żołnierzy poległych podczas wyzwalania Roeselare. W czasie tego przejmującego gestu odczytano również ich nazwiska.

Pamięć, która łączy Polaków i Belgów

Podczas uroczystości przy tablicy poświęconej generałowi Maczkowi, która znajduje się na ratuszu, w samym sercu miasta, Michał Syska podkreślił, że Roeselare „symbolizuje zarówno ofiarę polskich żołnierzy, jak i trwałą wdzięczność mieszkańców Flandrii wobec wyzwolicieli”.

– Od pierwszych dni wojny, przez kampanię wrześniową 1939 roku, walki we Francji w 1940 roku, odtworzenie polskich sił zbrojnych na Zachodzie i formowanie 1. Dywizji Pancernej w Wielkiej Brytanii, generał Maczek nie przestał walczyć o Polskę, o Europę i o wolność – mówił Zastępca Szefa Urzędu.

Podziękował również władzom Roeselare, mieszkańcom miasta oraz członkom Stowarzyszenia 1. Polskiej Dywizji Pancernej w Belgii za wieloletnie zaangażowanie w pielęgnowanie pamięci o polskich wyzwolicielach.

– Dzisiejsze obchody są pięknym świadectwem polsko-belgijskiej przyjaźni – zaznaczył Michał Syska.

To zaangażowanie jest szczególnie widoczne w licznych miejscach pamięci poświęconych gen. Maczkowi i jego żołnierzom. Pomniki, tablice, cmentarze i inne upamiętnienia znajdujące się w Belgii są niezwykłym świadectwem wdzięczności za wyzwolenie. W samym Roeselare pamięć o polskich żołnierzach obecna jest w wielu miejscach i wydarzeniach – od pomników i tablic, przez uroczystości rocznicowe, po inicjatywy edukacyjne kierowane do belgijskiej młodzieży.

Ważną rolę w zachowaniu tej pamięci odgrywają zarówno władze lokalne, jak i Polacy mieszkający w Belgii. Ich wspólne działania pokazują, że historia 1. Polskiej Dywizji Pancernej stała się częścią lokalnej pamięci Flandrii, a pamięć o polskich żołnierzach pozostaje żywa także ponad osiem dekad po wyzwoleniu.

W hołdzie gen. Maczkowi

W dalszej części obchodów odbyła się uroczystość w ratuszu w Roeselare, w czasie której Zastępca Szefa Urzędu wręczył Medale „Pro Patria” osobom szczególnie zasłużonym dla upamiętniania udziału Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w wyzwoleniu Belgii.

Odznaczenia otrzymali Mieke Vanbrussel, Ronny Vandamme i Geert Messiaen.

Mieke Vanbrussel od lat angażuje się w zachowanie pamięci o żołnierzach 1. Polskiej Dywizji Pancernej. Była inicjatorką powstania w 2021 roku muzeum „Bunkier 1944” – jedynej w Belgii tego typu placówki poświęconej gen. Maczkowi i żołnierzom jego dywizji. Aktywnie uczestniczyła w tworzeniu ekspozycji i rozwijaniu zbiorów muzeum oraz w przedsięwzięciach edukacyjnych kierowanych do belgijskiej młodzieży.

Ronny Vandamme od ponad 30 lat działa na rzecz upamiętniania udziału Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w wyzwoleniu Belgii, ze szczególnym uwzględnieniem działań 1. Polskiej Dywizji Pancernej na terenie Flandrii. Jako przedstawiciel regionalnego Stowarzyszenia Byłych Żołnierzy Zawodowych, Funkcjonariuszy Policji i Żandarmów w Roeselare od lat współorganizuje i koordynuje uroczystości rocznicowe oraz współpracuje z władzami miasta i lokalnymi instytucjami.

Geert Messiaen, belgijski samorządowiec i działacz społeczny, od ponad trzech dekad angażuje się w upamiętnianie polskich żołnierzy, którzy wyzwalali Zachodnią Flandrię. Współorganizuje uroczystości rocznicowe, wspiera inicjatywy edukacyjne i popularyzatorskie oraz działania na rzecz zachowania miejsc pamięci o poległych żołnierzach. Był również zaangażowany w powstanie publikacji dokumentujących związki polskich żołnierzy i ich rodzin z regionem.

Pamięć jako zobowiązanie do pokoju

W swoim wystąpieniu Michał Syska zwrócił także uwagę, że historia gen. Maczka i jego żołnierzy ma znaczenie również dla współczesnej Europy. Po wojnie Polska i Belgia znalazły się po różnych stronach żelaznej kurtyny, a gen. Maczek i wielu jego podkomendnych nie mogło powrócić do ojczyzny. Dziś oba państwa są częścią zjednoczonej Europy i NATO.

– Naszym wspólnym zobowiązaniem jest to, by piekło II wojny światowej nigdy się nie powtórzyło – mówił Michał Syska, przestrzegając przed ideologiami opartymi na pogardzie, nienawiści i przekonaniu o wyższości jednych ludzi nad drugimi.

– Pamiętajmy o ofiarach i poległych. Dokładajmy wszelkich starań, aby kolejne pokolenia Europejek i Europejczyków mogły żyć w pokoju – podkreślił.